Tuesday, 2 January 2018

Kreature


Donderdag 28 Des 2017

Tannie Marlene Louw hou daarvan om mense te bederf.  Of dit nou my pa eergister is met Krismispoeding en brandewyntert of my ma met spesiale basaarpoeding.  Maar bederf sal jy bederf word.

Terwyl ek regmaak, ruik ek al die spek en eiers. Die tannie het spesiaal opgestaan.  Ses uur die oggend.  In haar vakansietyd.  Die stapper kan nie met `n leë maag die volgende skof aanpak nie…

Terwyl ek my voete versorg, my skoene aantrek en my kamaste vasmaak, is dit asof ek `n ekstra skaduwee het.  Die tannie check of ek alles regdoen.  Die ene besorgdheid. Ek voel eintlik klein by soveel liefde en versorging wat ek in hierdie huis ontvang het…

Oom Giel ken die wêreld.  Hy het grootgeword op die plaas Wadrif, kuslangs tussen Lambertsbaai en Elandsbaai.  In die tyd van ossewaens en donkiekarre was die strand wat ek vanoggend gaan stap, die hoofweg tussen die twee dorpe...

Oom Giel gaan met my vanoggend se skof deur.  Verduidelik waar die sagte en harde sand is.  Waarvoor ek moet oppas.

Ek voel goed vanoggend.  Sterk.  Lus vir die skof.  



Met soveel ondersteuning en raad kan `n mens nie anders nie.

My enigste bekommernis is net die klomp kos wat ek gisteraand en vanoggend geeët het.  Die laaste tyd eet ek maar min.  Ek hoop nie ek moet teveel gaan vandag nie...

Ek is veronderstel om vanaand anderkant Bobbejaankrans, so uur se stap verby Elandsbaai my tentjie op te slaan, maar Oom Giel en tannie Marlene wil van niks weet nie.  Hulle ken die eienaars van Elandsbaai Hotel.  Ek moenie bekommerd wees nie.  Hulle sal reël.
Ek stap met `n geruste hart die oggend daar weg.  Oom Giel-hulle het mos al gewys hulle kan reël…

Ek stap met Strandstraat af.  Regs van my is rotsbaaitjies en die see.  Links vakansiehuise.  Dis nog vroeg.  Sewe uur slaap die meeste mense nog.



Na al die moeilikheid met die selfoon van die vorige paar dae, het my pa `n nuwe een gekoop.  Ons kan nie so aansukkel nie.  Die klankopnames en kontak met die buitewêreld is net te belangrik om kanse te vat.

Ek moet nou net nie dieselfde fout maak as gister en vergeet om te eet terwyl ek stap nie.  Gister se eerste 16 tot 20 kilometer het ongeveer 6 ure geduur.  Dit is net so lank as wat ek die laaste tyd neem om die dertig in klaar te maak.  Die laaste 14 km het ek in twee ure afgelê.  Met net die energie van `n pakkie Oreo-koekies in my maag...
Dit moet nie weer gebeur nie...

Ek moet hou by my beplanning.  Tot dusver het dit goed gewerk.
So ingedagte het ek al weer `n lekker entjie gevorder.
Die gedeelte tussen Lambertsbaai en Muisbosskerm is nie `n lekker strand nie.  Skuins.  Dik sand.  Dit gaan my dood maak.  Ek volg oom Giel se raad en stap op die grondpaadjie 25m van die strand af.

Ek neem `n paar dagligfoto`s by `n verlate Muisbosskerm.  My kamera wou nie gisteraand lekker in die donker fokus nie.  Herinneringe aan `n spesiale tyd...

`n Reuse sterretjie sit voor my op die strand.

`n Ouerige omie kom van voor af op sy fiets aangery.  Kort broek, plakkies met `n Hawai-blomme hemp aan.  Tweede wêreldoorlog staaldak op die kop. `n Pispot vir `n fietsryhoed...

Vandag is daar weer nie wind nie.  En nou mis ek dit...  Dit is nou behoorlik warm.  Nie lank nie of die sweet begin loop.  In my oë in...  As gevolg van die sweet kan ek eintlik ook nie meer deur my sonbril kyk nie.  Elke nou en dan vee ek oor my voorkop.  Ek is nie die tipe wat met `n sweetband wil loop nie.  Nou moet ek maar suffer.  



Ek loop plek-plek sandstrand en duine.  Afhangende wat die beste lyk.  Die sand is in elk geval orals ewe dik.  Die duine het darem nog `n paar bossies wat die sand vashou.
Oom Giel het my gewaarsku...  Nou voel ek dit.  Hierdie sand laat jou nogals werk vir jou kilometers.  Baie moeite.  Min spoed.  Die strand is skuins see se kant toe en die dik sand vorm sulke sandduintjies.  Nie baie hoog nie, maar nog steeds op en af.  Oom Giel het darem goeie nuus gehad.  Voor Elandsbaai kry `n mens `n lekker breë strand.  Goeie harde sand om op te loop.  Ek kan nie onthou of dit 5 of 10km is nie...  Ek hoop 10.  

My bene is nie seer nie en ek stap eintlik redelik gemaklik.  Net bietjie stram.

Ek het nou al twee en `n half uur gestap.  My Game-koeldrank het binne hierdie tyd van yskoud na vuurwarm verander.  Dit gee `n mens bietjie `n idee hoe warm dit is.  Ek gaan nou-nou vir die eerste keer rus.

Dis jammer die GPS het nie plekname op sy kaart nie.  Ek is nie heeltemal seker waar ek nou is nie.  Die GPS wys ook net hoeveel kilometers dit na my bestemming is, soos wat die kraai vlieg.  Dit sny deur die baaie en deur die punte `n reguit lyn.  Dit is `n ingewikkelde storie om uit te figure waar ek presies is.  Dalk moes ek eers die manual gelees het...



Elandsbaai het `n prominente punt wat in die see inloop.  Ek kon dit al van Lambertsbaai af sien.  Dit beteken dat dit my al koggel vir die afgelope vier ure wat ek stap.  En dat dit so sal aangaan vir die volgende tydjie wat ek nog moet stap.  Ek het omtrent nog  twee ure om te gaan.

Ek is veronderstel om vyf kilometer voor Elandsbaai mense te ontmoet wat saam met my wil stap.  Ek weet nie hoe hulle lyk nie.  Ook nie of dit `n man of vrou is nie. Ook nie waar hulle my gaan kry nie. Kan nog interessant raak...

Ek is nou al verby die vyf kilometer merk voor Elandsbaai waar ek hulle sou ontmoet.  Geen teken van enige stappers nie.  Ek bel my pa.

“Lindsay Curran se dogter het in kraam gegaan.  Hulle is oppad Kaap toe.  Stap nie meer saam nie”

Dis eintlik jammer.  Lindsay en `n klompie ander bekommerde inwoners van Elandsbaai het ons op Facebook gekontak en gevra of hulle kan saamstap.  Hulle wil ook met ons gesels oor die moeites wat hulle ondervind met omgewingsbewaring op hulle dorp.  Ons uitgenooi vir `n braai ook.

My pa sal wel `n plan B hê...

Die treinspoor wat naby die strand verbyloop, waarvan oom Giel gepraat het, lê hier voor my.  Volgens hom is dit van hier af nog vier kilometer dorp toe.  Die harde sand behoort ook nou enige tyd te begin.

`n Klein entjie verder wag oom Giel, tannie Marlene en Maricia langs die strand.  Hulle kom kyk net of ek nog OK is.  Hulle is oppad Elandsbaai Hotel toe om my verblyf te reël.  Sommer daar in die sand wys oom Giel vir my die gaatjies waar die groot sandluise woon wat in die nag die kelp en dooie robbe vreet.  Ek het altyd gedink sandluise is klein, maar hierdie goed is so groot soos die helfte van jou duim.

Met sy vertrek sê oom Giel vir my dat hy vir my iets kouds by die hotel sal bestel.  Dit gaan van my afhang hoe koud dit gaan wees as ek daar aankom.  Vir oulaas nog `n bietjie motivering...  Ek het nog `n paar kilometers om te gaan.

Net voor Elandsbaai, terwyl ek ongeveer 25 meter van hom af is, het `n uitlander–idioot `n gholfballetjie op die strand neergesit en dit rakelings by my verby geslaan.  Ek was so verbaas en kwaad dat ek nie geweet het wat om vir hom te sê nie.  Ek het hom net aangegluur en aangestap.



By Elandsbaai Hotel het my pa-hulle en oom Giel-hulle al vir my gewag.  Met `n yskoue bier.  En `n reuse groot hamburger, wat ek omtrent nie kon opkry nie.  My kamer was geboek.  Elandsbaai Hotel sponsor.  Ek kan verniet oorbly.  Hulle sal ook reël vir `n kospakkie vir die oggend.  Ek moet dit net bietjie later vanaand gaan haal...

Terwyl ons eet vertel oom Giel weer verhale oor die omgewing.  In sy oupa se tyd het hier naby `n vliegtuig laag oor hulle plaashuis gevlieg.  Sy oupa het sommer geweet hier kom moeilikheid en die osse ingespan.  Nie lank daarna nie toe hoor hulle die ontploffing soos die vliegtuig in die berg vasgevlieg het.  Oom Giel se oupa is strandlangs na die ongelukstoneel, maar die ses insittendes was reeds oorlede.  

Hy het ook vertel van die Sybill wat hier gestrand het.  Die mense het van heinde en verre gekom om te kyk wat hulle van die strand af kan aas.  Een boer van die omgewing het `n hele vat pekelvleis (dit was die tyd voor yskaste) op sy wa gelaai en huis toe gery.  Vir dae het hulle heerlik geeët aan die vleis.  Totdat die vleis in die vat so gesak het, dat hulle die donkie se hoewe onderin die vat kon gesien het.  Toe eers besef hulle waaraan hulle so gesmul het...

Die storie wat hy die meeste geniet het om te vertel, was die boer en sy gesin wat die seemyn van die wêreldoorlog op die strand gevind het.  Soos die gewoonte daardie tyd was, het hulle vir die bouery aan die huis gaan sand skep op die strand en `n toegespoelde seemyn oopgegrawe.  Die yster bal met die baie stekels het hulle nie geken nie, maar dit sou twee lekker staalpotte maak as hulle die helftes van mekaar kon afkry.  So is hulle met die myn na hul plaas toe.  Met `n beitel en `n hamer het hulle die twee dele van mekaar probeer losmaak.  Toe dit nie werk nie sit hulle die myn op die vuur sodat die naat tussen die twee dele wyer kan word.  Die buskruit het aan die brandgeslaan en `n vuurvlam hoër as die dak se nok het by die myn uitgespuit.  Die mense het eers ophou hardloop toe hulle die duine gehaal het...


Die hotel het vir my `n backpackerskamer gegee.  Klein kamertjie met vier stapelbeddens in.  Maar ek kry dit gratis en kan nie kla nie.  Dis alles wat ek nodig het.  `n Bed en `n stort.  Dis net vrek warm.  Geen vensters vir ventilasie nie.  Ek hou maar die deur oop.



Deel van my navorsing is om te kyk of daar nurdles langs ons kus is.  Tot dusver het ek gelukkig nog niks gevind nie.  Ook nie regtig plastiek-hotspots nie...  Die wind waai verskriklik.  So erg dat ek my oë op skrefies moet hou, sodat die sand nie in my oë waai nie.  Voor `n vol karavaanpark soek ek in die sand.  Net langs die karavaan park blêr die musiek kliphard uit `n paar locals se motorspeakers.   Ek kan nie dink dat dit vir die vakansiegangers lekker kan wees  nie...

En dan skielik het ek een in my hand... `n Nurdle! Ag nee!  Ek neem `n foto.
Elandsbaai het nurdle-besoedeling...  Ek het gehoop om dit eers nader aan die Kaap te vind.  So van Yzerfontein se kant af.

Ek vat die eerste nurdle wat ek gevind het saam kamer toe... `n Soewenier.



Toe ek by ontvangs gaan vra oor my kospakkie wat beloof is, weet hulle van niks.  Niemand nie.  Ek verduidelik die situasie en hulle beloof om dadelik plan te maak.  Op `n stadium het dit egter gelyk of die hele weskus by die bar in die hotel bymekaar gekom het.  Die hotelpersoneel het so rondgehol dat hulle heeltemal van my vergeet het...  

Na ek gestort het, het ek bietjie met die ander mense in die backpackers gepraat.  Hulle het gehoor van die stapper.  Hulle kon nie uitgepraat raak oor hoe awesome en incredible dit is is nie.  Ek het die woorde seker tweehonderd keer gehoor.  Interessant dat daar so baie van hierdie tipe mense is wat  daarna hunker om dit ook te doen.  Kop skoon te maak...  Maar nooit daarby uitkom nie.  Op die ou end raak `n mens te vasgevang in die webdrade van die samelewing...  Het `n mens later te veel verantwoordelikhede en te min tyd.
Ek het toe nooit die beloofde kospakkie gekry nie.




Vrydag 29 Des 2017

Die eerste ding wat ek vanoggend gedoen het was om die kamerdeur oop te maak.  Net om die warmte uit te kry.  Vir die eerste keer in dae lê daar weer mis oor die see.  Daar is ook geen teken van wind nie.

Vanooggend is weer `n moeilike dag.  Ek moes drie keer badkamer toe gaan vanoggend.  Ek het nie energie nie.  Voel moeg.  Dors.  Nie lus vir stap nie.  Ongemotiveerd.  Dit is weer die vierde dag...  Maandag was mos Kersfees - `n rusdag.  Ek sukkel altyd met die vierde dag.  Dis net sielkundig.  Ek weet...  Maar dit bly `n hekkie waar ek moet oor.

Dis nog maar half sewe maar hier is klaar surfers in die water.  Ook ouens op die rotse wat aas soek.  Seker maar vir vanmiddag se visvang.  Die gety is nou te laag...



Ek het definitief `n maag probleem.  Hoop nie dit gaan te veel probleme met die stap veroorsaak nie.  Gelukkig is daar baie bossies agter Bobbejaankrans.  En min mense.
Ek stap verby die twee kreeffabrieke wat halflyf in die see staan.  In die verlede is die bootjies met hyskrane laat sak in die water en weer opgehys as die kreefvangers teruggekeer het.  Deesdae het hulle hul eie slipway.  Dit lyk omtrent of die branders in die fabrieke inslaan.  Van hier af word lewendige krewe na lande soos Frankryk uitgevoer.  Hulle kwotas is aansienlik verminder, maar die kreefuitvoer gaan steeds voort.  Selfs al is die Weskus kreef op die rooi data lys.  En dit is ook nie of die plaaslike mense hierrond ophou vang of minder vang of selfs net hou aan die mates en kwotas nie.  Oom Giel het juis vertel dat `n mens maklik `n sak van 50 ondermaat kreefstertjies in die hande kan kry vir omtrent R150.00.  Die grotes gaan fabriek toe en die kleintjies word sommer so uit die hand verkoop aan die wat belangstel.  Selfs na al die waarskuwings dat kreef gaan uitsterf en die mense hierrond sonder werk gaan sit, stop hulle nie.  Dink net aan nou...



Hier langs die Weskus gebeur daar baie onheilige goed reg onder die polisie se neuse...

Volgens die kaart is ek veronderstel om die grootste deel van die pad na Bobbejaankrans op sandstrand te stap, maar tot dusver was dit nog net rotse.  Ek soek maar vir my `n paadjie so na as moontlik aan die strand en kies koers na Rocherpan.  Bietjie minder as dertig kilometer van hier.  Vandag gaan `n lang stap wees.  Omdat ek in die hotel vyf kilometers korter as my beplande stap van gister oorgeslaap het, moet ek vandag inhaal...  Met `n omgekrapte maag.

Dit help nie om te kla nie...  Dit gaan geen verskil maak nie.

`n Swerm wildemakoue is nou net hier hoog oor my.  Verder sweef `n geelbekwou gereeld hier naby my verby.  En `n rooiborsjakkalsvoël.  Die grysbossies en vygieplantjies rondom my raak egter al redelik eentonig.  Hier is darem bok- en muisspoortjies wat so nou en dan my paadjie kruis.  Witborskraaie is natuurlik ook oral teenwoordig.



Gewoonlik stel ek my horlosie en werk daarvolgens hoe ek gaan rus.  Afhangende hoe ek voel die dag, verdeel ek my stap daarmee in fases.  Soms vergeet ek om GO te druk en begin ek stap.  En stap tot ek moeg is, want ek wag vir die stophorlosie wat nie wil afgaan nie...  Dit het nou weer gebeur.  Sonder dat ek dit agtergekom het stap ek nou al drie ure aaneen.  Ek is moeg, maar het darem lekker kilometers ingekry.

Die son is op so `n hoogte dat hy van voor af reg in jou oë skyn.  Toe ek my sonbril van my hoed wou afhaal, sien ek dat dit gebreek is.  Op die randjie by een van die glase.  Morsaf.  Ek kan dit glad nie verstaan nie.  Tussen die laaste keer en nou, was dit nog die hele tyd op my hoed.  Ek het dit net so van my kop afgehaal toe ek gisteraand gaan slaap het en net so weer opgesit toe ek vanoggend weer begin het.  My tweede sonbril wat gegaan het.



Ek het nou net `n eienaardige geluid gehoor.  Ek kyk orals om my.  In die veld.  Op die lamppale...  Toe sien ek hier kom `n bloukraanvoêl oor my aangevlieg.  Later nog een.  Oppad na die afgesnyde koringlandjie so `n entjie weg.  Ek het nie gedink ek gaan hulle hier sien nie.

`n Blouvalkie op `n paal soek vir muise.  Vlieg op as ek te naby kom en sweef oor dieselfde koringland.  Stop.  Hang in die lug met vlerke na bo gevou.  Klap-klap.  Klap-klap.  Op dieselfde plek.  Vlieg dan weer verder en herhaal die hele ritueel.

Die drie toonspoor langs my, wys my dat hier erdvarke ook is.  Hierdie een het sommer `n hele entjie in die paadjie geloop in dieselfde rigting waarheen ek oppad is.  Hier is egter nêrens graafplekke of gate nie.

Ek is opgewonde.  Hier is baie lewe en tekens van lewe op hierdie skof vandag.  Ek mag saam met God se skepsels geniet van die pragtige dag wat Hy vir ons gegee het.  My maagpyn is ook sommer weg.  En ek stap teen `n lekker tempo.  Ek voel goed, selfs al is die skof vandag heelwat langer.  Die wind het weer opgesteek.  Nie sterk nie.  Maar genoeg om die mis weer terug te waai.  Dis `n vreemde wind.  `n Wind wat nie kan besluit wat hy wil doen en waarvandaan hy wil kom nie.  Soms is dit van voor.  Soms van die kant.  En soms sommer van agter.



Na `n paar kilometer is my maag skielik weer nie lekker nie.  Ek besluit om na die groot Transnet grondpad toe te loop so `n entjie van my af.  Alhoewel dit makliker gaan stap is dit wel verder, want die pad maak `n snaakse draai binneland toe vorentoe.  Ek werk uit dat ek vandag omtrent veertig kilometer sal moet stap om by my bestemming uit te kom.  

Ek stap lekker vinnig nou.  Ek voel dit in my bene.  In die afgelope uur het ek so 7km/h gestap.  Ek wil die skof nou klaarmaak.  Voor my maag te veel moeilikheid gee...

`n Grysmuishond hardloop tot in die pad.  Kyk nuuskierig na my en verdwyn vinnig tussen die bossies.  Terwyl ek verbystap probeer ek kyk of ek hom nog kan sien, maar hy is skoonveld.  Ek weet hy loer vir my van iewers af...

Voor my in die oopte van  van `n lang oop pad, staan my pa se bakkie.  By die hek van die Natuurreservaat.  Nog `n skof is verby.  My bene het die ekstra lang skof gemaak.
My maag het gehou...

Ek is dankbaar.



Ons ry na Dwarskersbos toe, waar my ouers vir die volgende paar dae tuisgaan by die Sandcuiel Gastehuis.  Die plekkie is bietjie beknop vir ons vyf, maar ons is dankbaar ons het `n dak oor ons kop in hierdie deel van die kus.  Ons het vreeslik gesukkel om verblyf hierlangs te kry.  Gelukkig het die eienaar, Frederika van der Sandt, toegestem dat ons sommer `n matras op die grond gooi, waarop ek kan slaap.  Salomien en Maricia slaap op `n oopslaanbank.  Ons het `n balkonnetjie met `n braaiplek en kan die see sien van hier af.  Wat anders wil `n mens nou hê?

Die aand braai ons steak.  Ek het krag nodig vir môre se stretch.


Saterdag 30 Des 2017


Vanoggend begin met digte mis.  Dis koud.  Ek en Maricia is nou net by die hek van Rocherpan afgelaai.  Maricia se bene voel weer sterker en ons wil probeer of sy `n deel van die skof saam met my kan stap vir geselskap.

Hier lê verskriklik baie ystervarkpenne langs die pad.  Sommer sulke bossies.  Eerstens beteken dit dat hier baie ystervarke is, maar die ontstellende is dat hier ook heelwat van hulle doodgery word...  Dit gebeur seker maar snags.  Dan is die swart en wit diere seker nie baie sigbaar nie.  En verblind natuurlik.  Ek wonder of `n mens `n pap wiel sal kry as jy oor een ry?



Hier is nou al `n hele klompie drawwers by ons verby.  Met die interessantste kleredrag.  Natuurlik alles helder kleure.  Ek wonder of daar `n modetydskrif vir drafklere is...
Maricia begin stadiger stap.  Ek kan sien iets is nie reg nie.  Ek moet dringend badkamer toe gaan, maar `n mens kan hierrond nie meer `n groot bos gaan soek nie.  Hier is te veel mense.  Ons is amper in Dwarskersbos.  Ek laat weet vir my ma ek kom gou gastehuis toe...

Maricia het na ongeveer 10km probleme met haar voet ontwikkel.  Sy weet nie of sy so kan aangaan nie.  Nadat ons almal saam vir nurdles op die strand gesoek het, het ons besluit dat Maricia eerder moet bly. Ek gaan goed aan op my eie.  Ek voel sterk en fiks.  Die alleenheid pla ook nie meer so erg nie...

Nou kan ek weer my eie pas bepaal en ek stoot hom...  

Ek en my pa het voor die tyd vir mekaar gesê ons moet onthou dit is nie `n sprint nie.  Eerder `n maraton. `n Hele klompie na mekaar.  Ek moet myself pace.  Nie jaag nie.  Maar ek voel goed.  Hier is nog baie om te doen na die stap.  Hoe gouer ek klaarmaak hoe meer tyd is daar vir ander goed.

Dit begin in elk geval nou hoogwater raak en as ek nie die volgende tien kilometer in los sand wil stap nie, sal ek my storie moet ken.  En ek stap...



Vanaf Dwarskersbos het ek die vreemdste krappe op die strand gekry.  Hier lê ook heelwat dooie garnale op die hoogwater merk, maar dit is nie vreemd nie.  Die hoeveelheid dooie krappe is.  En die soort ken ek ook glad nie.  In die vlakwater kry ek `n paar lewendiges.  Ek stop `n tydjie om hulle dop te hou.  Elke nou en dan gaan staan die krap en druk homself van die sand af op met twee lang spriete wat voor by sy kop uitsteek.  Ek neem `n foto.  Dit lyk amper pre-histories.  My pa moet die foto maar I-spot toe stuur vir identifikasie.  Ek wonder waarvoor daardie vreemde lang tasters voor aan die kop is.  Is dit dalk `n moeraskrap wat met laagwater deur die rivier in die see ingesleep is?  God se skepping bly maar vol verassings.  Dit is wat so wonderlik is van ons land.  Ons ongelooflike biodiversiteit.  En ons weet nog so min...  God se werk is so ryk.


Dit sal interessant wees om te weet wat die temperatuur nou is.  Dis vreeslik koud.  Ek stap en ek word nie warm nie.  

Die mis is verskriklik dik.  Ek is nog maar net `n paar kilometer van Laaiplek af, maar ek kan nog glad nie die huise sien nie.  Dis asof ek toegevou is in nat, grys kombers.  Afgesny van die wêreld.  Dowwe geluide.  Selfs die see klink stiller.  So nou en dan vlieg `n swartrugmeeu voor my op en verdwyn agter die misgordyn.  `n Paar vaalstrandlopertjies hardloop resies voor my uit.  Staan stil.  Kyk om.  Asof hulle my aanmoedig om te kom...
“Ek kom.  Ek doen my bes.” sê ek vir hulle.



Die mis maak kamerawerk ook moeilik.  Die druppeltjies gaan sit op die lens en as gevolg van die grysheid van alles wil dit op niks fokus nie.

Ek het nou net `n dooie walvis, of haai of dolfyn afgeneem wat op die strand gelê het.  Nie baie groot nie.  Seker so `n meter en `n half.  Met die vreemdste tandjies.  Ek het nie `n idee wat dit kan wees nie...  Nog nooit in enige van ons boeke by die huis gesien nie.  Ek neem `n foto.  Dit sukkel.  Maar eindelik kry ek een reg.




Dis opvallend hoe die strand hier verskil van die strande verder noord.  Vanaf Alexanderbaai tot by Rocherpan was die strande wit en die sandkorrels grof.  Hier by Laaiplek stap ek op `n grys strand met fyn korrels.  Amper soos modder.  Dis seker maar die sediment van die rivier wat met laagwater in die see uitspoel en deur die strome op die strande neergelaat word.  

Volgens die GPS is ek nou 230m van die eerste huise van Laaiplek af en ek kan nog steeds nie die dorp sien nie.  So dik is die mis.




Ek het nog ongeveer 10km om te doen, maar my pa staan voor my op die strand.  Saam met nog `n groepie mense.  Oom Ewald van Wyk, Marine Ranger van die Bergrivier Vleiland, wil my graag ontmoet.  Ons gesels `n bietjie, maar ek is haastig om klaar te maak.  Voor my spiere te koud raak in die mis.  My pa en ma ry solank Eygelaars toe.  `n Hardeware winkel in Laaiplek.  Ek moet stap.  Dis deel van my roete. Ek moet `n plan maak met die rubberdoppies onder my stapstokke.  Die wat saam met die stokke kom het lankal die gees gegee.  Na die eerste veertig kilometer.  Tot dusver het ek dit nie regtig nodig gehad nie.  Het ek nie regtig teer gestap nie.  Maar ek gaan dit nou al hoe meer nodig kry Kaap se kant toe. Ek kry dadelik wat ek soek.  Ons koop tien.  Vir 50c per doppie koop ons toe sommer nog tien.  Net om seker te maak.  Ek is reg vir die teer...

Ek kry `n oulike boodskap van tannie Annette Luijk.  Hulle was vandag in Knysna en het `n klompie musiek CD`s vir die langpad gekoop.  Maar nie na een van hulle geluister nie.  Tannie Annette moes die blog voorlees.  Haar stem hees gelees...

Dis lekker sulke boodskappe.  Ek wonder nogal wat doen my vriende alles.

Ek stap na Laaiplek hawe toe, verby Port Owen en van daar na die Carinus-brug wat by Velddrif oor die Bergrivier gaan.  Die eindstreep van die Bergrivier-marathon.  Die einde van my skof vandag.  My pa se bakkie staan anderkant die brug tussen al die vissermanne wat in `n ry langs die rivier geparkeer staan.  Hy kyk seker weer voëls.  Hy soek juis na die Chestnutbanded plover.



Oom Ewald het my pa gewhatsapp.  Hy is nou net by my verby.  Ons moet ietsie kom drink by Tayana`s, `n restaurant op die oewer van die rivier.  Hy wil nog gesels.  Ek ook.  Lyk na `n interessante omie met `n interessante werk.

Toe ons weer groet gee hy vir ons twee toeriste-pakkies.  `n Sakkie Cerebos sout. `n Paar stukkies bokkoms.  `n Sepie.  En ook `n pakkie pienk ouderlingspilletjies vir die “honger”.  En `n klompie handige kaarte en broshures.  Baie oulik.


Oom Ewald het nie `n maklike werk nie.  Hy moet wet en orde handhaaf onder `n groep mense wat graag die grense skuif: vissermanne en toeriste.  Sy grootste probleem is mense wat deur sensitiewe areas ry of net steek in die rivier.  By een geleentheid het hy `n 400m lange net uit die rivier uitgehaal.   Soms moet hy bakkies konfiskeer van mense wat hulle nie aan die reëls hou nie.  Dis `n belangrike werk, maar nie almal hou daarvan nie.  Sy motor se bande is juis onlangs stukkend gesteek.  Iemand in die dorp het gelukkig daarvan gehoor en vir hom bande geskenk. 

Ons groet.  Maar weet dit sal nie die laaste keer wees wat ons mekaar sien nie.  Oom Ewald het allerhande planne waarby hy my wil betrek.  Van staptogte langs die Bergrivier tot hulp met natuurbewaring en die neem van monsters hoër op teen die rivier.

Voor ons huis toe ry, gooi ons `n paar draaie in Bokkomlaan.  Ons gunsteling straatjie in die dorp.


Sondag 31 Des 2017

Die laaste dag van die jaar.

Oom George Loots het `n boodskap gestuur:  “Gelukkig het jou ouers jou stap oor twee jaar beplan”.

Nege uur die oggend begin die diens by die NG kerk Velddrif.  “Vissers van Mense”.  My pa kry weer geleentheid om die gemeente toe te spreek.  Hy vertel vir die mense van ons verantwoordelikheid om ons Vader se skepping op te pas.  Dat God se eer begrawe lê onder plastiek en papier.  Die mense knik hul koppe.  Hulle weet waarvan ons praat.  Oppad hierheen het ons deur Laaiplek gery.  Die veldjies tussen die huise lyk soos rommelhope.  Niemand tel dit op nie en niemand gee om nie.



My pa spreek die mense aan.  Ons behoort hartseer te wees dat ons Vader se tuin so lyk.  Hy het dit met groot sorg geskep en voorberei.  Gemaak tot sy eer.  Ons mag nie op ons hande sit en wag tot die Here Jesus eendag terugkeer en alles herstel nie.  Uit liefde vir ons Vader behoort ons die plek op te ruim.  Selfs al was dit nie ek wat so gemors het nie...

Laat ons nuwejaarsvoorneme vir 2018 wees dat ons anders wil wees.  Wys deur die manier wat ons omgee vir God se skepping dat ons God se kinders is.

Dit is immers die doel van my stap.  Ons kan nie almal renosters oppas nie.  Kom ons versorg net die skepping daar waar God ons geplaas het.





Beach Pollution and Clean-ups

Photo credit: Pixabay
I see a small family in front of me - man, wife and 2 small kids. A normal-seeming, looking from outside educated people. Loving each other and loving nature. They swim, tan and build sandcastles. They enjoy each other's company and the beautiful scenery. As it started to get cooler, they pack up and leave. And in their wake leaving cool drink cans, bottles and empty crisp packets lying on the beach...

How many times have we seen this before? How much trouble would it be to just take your own rubbish with you? Throw it in the bins at the parking lot! Haven't they heard about "leave nothing behind but your footprints"? After a public holiday or perfect beach day one cannot believe the amount of rubbish left behind! But it is not only the thoughtless visitors littering on our beaches. You would not believe where the rubbish and litter on and around our beaches come from! Oil containers from Argentina landed on the beach at Saldanha Bay, bottles from South Africa ending up in Perth, Australia!

The ocean was once seen as vast and limitless, endlessly able to absorb whatever rubbish we dumped in it.  But instead of disappearing, marine debris stay in the environment, fouling up our beautiful beaches, threatening human health and endangering marine life.  Overall 96% of identifiable items collected on South African beaches were manufactured locally, but the proportion of foreign-made artifacts ranged from less than 2% at urban beaches to 14% at remote beaches.  Assuming that most foreign-made debris derives from ships, it would appear that as much as 80% of the plastic pollution in our seas is derived from land based sources.  This would emphasise the fact that littering is a people problem.


Photo credit: news.sky.com
We live in an era where plastic has taken over our lives. It is everywhere... even inside some of us! The very qualities that have made plastics so vital to life today, make them ideally suited to pollute the marine environment.  Plastics are not designed to biodegrade.  A plastic container will survive a landfill site for between 50 and 80 years and most plastics will have a long life in the sea.  As a result of its durability, and the ease with which it may be transported plastics make up more than 80% of marine litter.  The average age of plastic litter on beaches is 2.9 years; older material is generally in fragments and stranded high on the shore.  Over half of the stranded plastic is in the form of containers for lavatory and household cleaners, which are made of polyethylene.

Nurdles also add a large portion to the percentage of plastic pollution. These small pellets polythene, polypropylene and even polystyrene form the building blocks of the plastic industry and are now found widely in our oceans and on our beaches. They probably reach the sea through accidental spillages at ports, or factories close to rivers.  They are buoyant, virtually indestructible and are presumably steadily accumulating in the sea and on coasts all over the world.  These nurdles absorb pollutants such as DDT, PCB`s and organochlorine pesticides which are extremely harmful to both marine life and humans if consumed.

Other types of litter, such as foamed plastics and fragments of plastic articles are also found on beaches close to major centres, which emphasises the significance of land-based sources of marine litter.  Crude estimates suggest that in Cape Town alone, more than four million litter items find their way into storm-water drains, and eventually the sea, every day.  Plastic packaging and recreational fishing wastes contribute significantly to the tally of large litter items found on South African beaches.

Marine plastic pollution has impacted at least 267 species worldwide, including 86% of all sea turtle species, 44% of all seabird species and 43% of all marine mammal species. The impacts include fatalities as a result of ingestion, starvation, suffocation, infection, drowning, and entanglement.

Trash in the water also impacts the livelihood of those who work on the ocean and causes economic damage by affecting tourism and recreation and the money they bring into those communities close to the ocean shore.

In 2017 South Africa celebrated 21 years of participating in the annual International Coastal Clean-Up (ICC). Each year, more than 700 000 volunteers in 127 countries around the world give two hours of their time on the third Saturday in September to remove litter from beaches and the marine environment. We are proud to say that one of our sponsors Plastics SA and also Ezemvelo KZN Wildlife coordinates South Africa’s participation in the world’s biggest volunteer effort for ocean health and sustainability.




Read up on this:
https://www.thesouthafrican.com/coastal-clean-up-day-south-africa-needs-you-to-keep-our-beaches-clean/

The effectiveness of a clean-up continues long after the last bag of trash is hauled away and the tired volunteers go home.  Many people are shocked into action by the sheer volume of rubbish and starts recycling campaigns and public education programs or adopt a beach.

But - luckily - it is not only once a year in the third week of September, that South Africans take their responsibility as custodians of our coasts seriously. On a regular basis we hear about organisations, clubs and individuals sacrificing their time to do  wonderful work in the creation of our Lord.  In this way God's children let their lights shine!

The mountains of litter and rubbish on our beaches is a stark reminder that something is amiss with our lifestyle. That we - in South Africa and in the world - still do too little to recycle and to contain pollution.  We still look elsewhere for someone to do what we need to do... to have a positive impact…

Are you ashamed of the status of our Lord's creation? Do you want to make a difference? Be involved in clean up actions or organise your own!

Even if you just pick up the rubbish left behind on the beach by the family sitting in front of you...





Heaviside`s Dolphin


We humans have always had a soft spot for dolphins – the graceful, energetic, intelligent ballerinas of the ocean. Look at how people react when dolphins suddenly surface before them in the surf. Smiles all around…  Dogs may be man's best friend on land, but in the ocean that title belongs to the dolphin. We know enough rescue stories to give this title credit. Dolphins save people from drowning and shark-attacks, but the other way around is also true: rescue stories of people pushing stranded dolphins back into the water or cutting pinching fishing line off the shiny blue-grey bodies. 


The "common" SA dolphin
The Heaviside dolphin

The Dusky dolphin

South Africa is very fortunate to have at least 12 dolphin species in our coastal waters. On the West Coast we have 3 species, the Common, Dusky and Heaviside's dolphin.  Water temperature and availability of food are probably the most important factors controlling or limiting the spread of small cetaceans (whales and dolphins).  As one might expected, these warm-blooded mammals are well adapted anatomically and physiologically to maintain and regulate their body temperature while living in a cooler medium that is highly conductive of heat.  Body heat is lost continuously to the environment, primarily through the body surface as well as in expired air, faeces and urine.  Passive heat loss from the body surface is greatly reduced by the insulative effects of blubber, a fat-filled fibrous tissue, beneath the skin.  Coping with seasonal changes in temperature also requires a flexible strategy.  Seasonal movements are a common strategy used by many dolphin species. 

The formation of schools by dolphins is a well known feature of their behaviour.  Undoubtedly, schools have multiple functions, including protection from predation and facilitation of learning processes in young animals, as well as enhancement of feeding opportunities and reproductive possibilities, such as gaining access to the opposite sex.  Species which form large schools feed predominantly on prey which itself forms schools or aggregations.  Dolphins feed almost exclusively on fish and cephalopods, especially squids and octopuses.  Crustaceans such as prawns and shrimps are eaten less frequently.

Hunting in schools is thought to be the most efficient means of exploiting food resources which are patchy or occur seasonally, because it reduces the chances of animals searching areas covered by others previously, and it also permits maximum utilization of prey patches when they are encountered.  Dolphins take turns to feed.  They leap synchronously from the water and are thought to look for signs of fish, such as fishing birds, while in the air.  This is very important as visibility underwater is restricted to 10-20m at best.  Leaping also enables them to surface and breathe without being slowed down by the turbulence of the surface.  They can reach speeds of up to 40km/h.  The ability to contain prey until each member has fed has obvious advantages and the use of cooperative herding behaviour appears to be widespread in several dolphin species.  

Movement at high speed means the navigation becomes critically important.  Dolphins navigate like bats, using ultra-sound, producing high-pitched sounds that bounce off obstacles ahead, allowing them to identify approaching objects and food with remarkable accuracy and speed.  The discovery of echolocation in dolphins stimulated the development of underwater listening and recording devices, used by submarines to detect submerged objects and by fishing boats to locate shoals of fish.



The West Coast of South Africa from Cape Point up to the south of Angola is home to an endemic, colourful, acrobatic little dolphin.  Although it is seen regularly from the promenade in Sea Point, seen in Table Bay by kayakers and sailors, by surfers in Big Bay and Elands Bay and fishermen in Port Nolloth, up until recently very little was known about these wonderful creatures. Even their name caused a lot of confusion.  Early in the 19th century a specimen was caught by Captain Haviside in the vicinity of the Cape of Good Hope and brought to the United Kingdom.  The zoologist John Edward Gray, who described the species in his Spicilegia Zoologica, misidentified Haviside as a surgeon of note named Heaviside and called the dolphin Cephalorhynchus Heavisidii or better known Heaviside's dolphin.  

The Heaviside's dolphin is a fairly small dolphin, growing to about 1.8m in length and weighing up to 75kg.  It loves the shallow waters of the coast and is seldom seen in waters deeper than 100m and is generally associated with the cold, northward-flowing Benguela Current.  Although they have been sighted in waters ranging from 9-19°C, most sightings indicate a preference of slightly cooler water between 9-15°C.  These dolphins are most commonly seen traveling in groups of 5-10, however at times they may temporary aggregate into larger pods.  The diet of Heaviside's dolphin consists mainly of juvenile hake, kingfish and gobies.  Other demersal fish, pelagic schooling fishes and cephalopods like octopus are also taken.



In general, Heaviside's dolphins appear to face fewer threats than other members of its genus.  Although fully protected legally, some killing with hand-thrown harpoons or guns has been reported.  Heaviside's dolphins are susceptible to entanglement in inshore gear such as beach seines, purse seines, trawls and gill-nets.  Concern has been expressed about the potential effects of pollution and boat traffic.

Because of the data scarcity surrounding these little dolphins, we do not know the number in which they do occur in our coastal waters and if their number has grown or fallen. If we look at the diminishing number of fish, and take into account  the fact that the dolphins have to compete  with humans, our nets and an ever-growing seal population, we can just assume their numbers must have fallen drastically and that maybe we now have only the last of the species left .

As custodians of our own little dolphin, it is critically important that we learn as much as we can as soon as possible about their numbers, the spreading, their habits and the threats to their existence so that we can assure that they will still play in our waters when the next generations arrive.

Eet smaaklik? Dinsdag 2 Januarie


Gen 9:2-4: “…Alles wat beweeg en lewe, sal julle voedsel wees. Net soos die groen plante, gee Ek dit alles aan julle. Net die vleis met sy siel, met sy bloed, mag julle nie eet nie.”

Daar is omtrent niks wat Suid-Afrikaners so kenmerk as ons liefde vir ‘n lekker braaivleis nie.  God sou sonder skroom by een van daardie vure kon aanskuif as mens ons teks op gesigwaarde lees.  Die mens as plant-eter was dalk iets wat in die Paradys aangekondig was (Gen 1:29), maar wat nou na Gen 9 nie meer geldig is nie.  Met so redenering is die laatste woord oor ons karnivoriese voorliefde nog nie gesê nie.

Ons vertaling kan maklik die indruk skep dat alles wat beweeg geëet mag word.  Dit skep egter ‘n verkeerde beeld. In Gen 1:24-25 lees ons dat God verskillende kategorieë diere gemaak het, naamlik wilde diere (khayyat), vee (behemah) en kruipende diere (remas). Laasgenoemde diere word in ons teks vermeld.  Die wilde diere wat ander diere en mense eet is nie geskik as voedsel vir die mens nie. Die vee was teen die tyd van hierdie beskrywing alreeds geoffer en hoogswaarskynlik ook as voedsel gebruik (Gen 4:2-4; 7:2-3).  By kruipende diere moet nie gedink word aan kleiner diere, bv. muis, reptiele en insekte, nie.  Ook die diere van die bos kruip (Ps 104:20).  Dit is daarom veel meer aanneemlik om te dink aan nie-karnivoriese wilde diere, soos bokke, wat hier gegee word as voedsel.

Daar is wel ‘n streng beperking op die eet van vleis.  Ten spyte van die feit dat in die sondvloed baie diere doodgegaan het, is die lewe van diere nie goedkoop nie (Gen 7:22). Alle diere het die lewensasem van God waarvan die bloed ‘n simbool is.  Die bloed moet eers goed uitloop en die diere behoorlik dood wees voordat daar geëet mag word (Deut 12:23; Lev 17:11).  Respek vir alles wat leef bly die norm. Selfs ‘n dier wat sterf om geëet te word mag nog aanspraak maak op die morele gedrag van die mens. Die rede daarvoor is dat alle lewe heilig is en aan God behoort.

Die verhouding tussen mens en dier het verander na die sondeval.  Daar is vrees en skrik onder die wilde diere vir die mens.  Ons kan nie daaruit aflei dat dit is hoe dit nou behoort te wees nie.  Die verwagtings bly veel hoër as dit.  In Hosea 4:1-3 lees ons dat die land treur en die diere doodgaan as die mens nie God ken en liefhet nie.  Die regverdige persoon ken die natuur van sy diere (Spr 12:10).  God se vloek oor die skepping is nie ons noodlot nie.  Daar is altyd twee keuses: of gehoorsaamheid aan God of ons eie kop wil volg.

Om vleis te eet op sigself is nie die probleem nie, solank dit gedoen word uit menslike noodsaak en in die konteks van sorg vir die skepping. Om diere te dood mag nooit op ‘n speelse en traak-my-nie-agtige manier gedoen word nie.  Om lekker te eet kan gou ‘n versoeking word. Isak en Esau is gedryf deur die lus vir vleis en het aan hulle siel skade gelei.  Die neem van dierelewe moet altyd uitgevoer word in die teenwoordigheid van God om legitiem te wees.  Alles wat deur God geskape is, is goed as dit met danksegging ontvang word.

Vra jouself af waar jou vleis vandaan kom. Word daardie diere wat op jou tafel bedien word met sorg en respek behandel? Neem jy nog jou braaivleis in gebed en danksegging aan?

Sing: Ps 50:5

Refleksie: 
Al die wilde diere, die voëls, ja die hele wêreld behoort aan die Here (Ps 50:10-12).  Alle lewe is heilig en behoort aan die Here.  Dink na hoe dit jou eie verhoudings tot diere, asook die doodmaak en eet van diere, bepaal.



Monday, 1 January 2018

Woes en leeg: Maandag 1 Januarie 2018

Lees: Gen 1:2 “En die aarde was woes en leeg, en duisternis was op die wêreldvloed, en die Gees van God het gesweef op die waters” (OV)

Was jy al diep in ‘n woestyn in die middel van ‘n snikhete dag? Jare gelede het ek deur ‘n deel van die Negev woestyn gestap. Daar was nog hier en daar tekens van lewe in die klowe, maar as jy uitstyg en rondom jou kyk het die landskap woes en leeg gelyk. Op die oog af was hierdie woesteny nie baie bewoonbaar nie. 

Alhoewel hierdie beeld die ryke lewe wat daar wel in die woestyn kan wees, verbloem, is dit tog behulpsaam om te probeer verduidelik wat in hierdie teks staan.  God het die hemel en aarde geskep, maar dit was eers nog leeg en chaoties. Lewe was nog nie moontlik nie, die aarde moes eers gevul en georden word alvorens dit bewoonbaar sou word. Die duisternis wat daar was getuig ook van onbewoonbaarheid. Die wêreldvloed (ook vertaal met “diep waters” (VB)) is geassosieer met ‘n sterk vyandige mag wat teruggekom het met die sondvloed (Gen 7:10), maar wel ten alle tye deur God beheer word (Ps 77:17).  

Woes en leeg. Tohu wabohu in Hebreeus.  Hierdie mooi rymende klanke word egter later in die Bybel gebruik om die effek van God se oordeel oor sy volk te beskryf (Jer 4:23).   Soos die woestyn op ‘n snikhete middag was die aarde in Gen 1:2 nog nie ‘n plek vir mens en dier om te woon nie, en by tye keer dit ongelukkig weer deur mense se eie toedoen terug na hierdie onbewoonbare staat.

Job getuig daarvan hoe God chaotiese kragte bedwing het om die aarde bewoonbaar te maak (Job 26:7-8, 12). So gou egter as wat God sy Gees, of die asem van lewe wegneem, sterf mens en dier en keer terug na stof (Ps 104:29). 

Die bewoonbaarheid van die aarde is van enorme belang vir God. Die Gees van God het oor die aarde gesweef, soos ‘n arend met groot sorg oor haar kleintjies sweef (Deut 32:11).  

Bedroef ons dan nie die Gees as ons deur ons optrede die wêreld onbewoonbaar maak vir mens en dier?

Sing: Ps 104:5-6

Refleksie: Wanneer word iets woes en leeg? Hoe dra ons as mense daartoe by met ons verkeerde besluite en dade?

Snoek


For many snoek is a delicacy.  Something typically of the Cape.  Like Table Mountain and Robben Island.  But for the people on the West Coast snoek is their lifeblood. Essential business. And with lobster being on the downhill path, snoek offer a lot of people a living. But snoek only runs certain times of the year…

April/May in Port Nolloth, May/June in Lambert's Bay and June to August from St. Helena Bay to Cape Peninsula.  And when those silver bodies show up at your doorstep, you better be ready! You better catch enough out of the bounty, so that you can have enough money to keep you when it is all over again. At those times you will see anything able to float on the water, it will be a ant's nest of activity - from catching to gutting, from drying to trading...from sunrise to sunset. Sometimes you will get lucky and your catch will be sold before you are back in the harbour. Other times you will only get in late and all the mongers have come and gone, you'll just have to be satisfied with what you get. Anything from R40.00 to as little as R13.00 per snoek. On the quay cash is king.  At harbours between St. Helena Bay and Gans Bay, snoek are frequently auctioned to fishmongers and quayside hawkers.  The latter then sell the snoek to the public along urban roadsides.  The economic system in the catching and selling of snoek - from the fisherman to the gutting stations or the mongers, was set in place over generations and decades of trading and fishing. It has become part of towns' histories and cultures. A culture where most of the participants live a life maybe bordering the bread line.

In the 1600s snoek were recorded by Van Riebeeck as having been caught in Saldanha Bay, and the Dutch colonists named the species “zeesnoek” (sea-snoek), probably because of its similarity to the freshwater pike or snoek of the canals and meres of Holland.  The snoek is a medium-sized fish that reaches a maximum length of 2m, corresponding to a mass of 9kg.  It is a shoaling predator with strong jaws and large, sharp teeth. 

Spawning occurs during winter and spring along the edge of the shelf (15-400m in depth) of the western Agulhas Bank and the west coast as far north as Hondeklip Bay.  The eggs and larvae are transported by currents to the main nursery ground north of Cape Columbine, or to a secondary nursery near Hermanus, to the east of Danger Point.  These shallow waters (<150m in depth) are extremely productive, providing a ready source of food for the developing young.  For the first few days after the eggs hatch – about two days after fertilisation – the larvae feed on phytoplancton, but then prey largely on the larvae of other fish species.  In South African waters the adult prey mainly on sardine, anchovy and mantis shrimps.  Shoals of juvenile sardine and anchovies migrate south through St Helena Bay to arrive in waters east of Cape Point in winter and spring, and they are followed throughout by snoek.  Snoek are to believed to eat more anchovy off the Western Cape than any other predator – up to 300 000 tons per year, almost half the loss of anchovy to predators other than man.

When a large shoal of snoek is spotted, everyone goes wild. You have to know your story and man up - bait the hook, cast, catch and repeat!  Bait can be anything from pilchard to a naked hook.  Arms and hands work like windmills and tire easily, but there is no chance for rest, even if the fishing line cuts through the plasters on your fingers...  And when a bokwa (local slang for a really big snoek) bites, you have to be more than ready. No time for rest, your line will get entangled with the others on the boat and this will cause total and absolute chaos.

Because snoek are slick, they are caught securely under the arms of the fisherman as soon as it is on board. The thumb is pressed in one eye and the other fingers around the throat. The hook is then removed and cast back into the ocean.The snoek would then be clubbed to death, the old fishermen believed a snoek will become soggy if it is not clubbed to death. These days a snoek is killed by breaking its neck by pushing the head back till it snaps.

Snoek`s flesh has a high content of oil, but is very tasty when eaten fresh, smoked or salted and dried, and it may be frozen.  In the 1820`s snoek were a staple food of the poor of Cape Town, and dried and salted they were also sold on farms.  By 1830 some 40 boats and 200 men were exclusively  engaged in fishing of the Western Cape, and salted snoek were being exported, especially to Mauritius.  In the early 1900`s the establishment of rail links permitted snoek to be marketed inland, and Cape Town became so renowned that inhabitants of the Eastern Cape referred to the city as “Snoekopolis”.  In the 1920`s several primitive fishing communities eked out an existence along the West Coast, the fisherman alternating between catching snoek, rock lobster and other species such as hottentot  and off-season employment on farms.

By 1889 the Cape fleet consisted of 374 boats and more than 2200 people, and the annual hand-line catch was between 3000 and 4500 tons.  In 2012 the annual hand-line catch was about 6800 tons. The most popular snoek catching areas along the West Coast today are Lambert's Bay, Elands Bay, St Helena Bay and the areas from Vondeling Island to Dassen Island.  There are currently about 3000 boats in the commercial hand-line sector and more than 4000 boats and about 12 800 anglers participate in the recreational line-boat sector, which is subject to a bag limit of 10 snoek per person per day. 

No wonder snoek is so popular...

As far as economical and versatile protein rich dishes are concerned, very few foodstuffs can compete with a West Coast snoek.  This fish species can be prepared in so many ways that it can become a staple diet without being boring. 

The Fishing Industry


“Mark-ho!”

Anticipation starts to run through the ship`s crew as the call goes up.  The gear is about to be brought in.  The trawl net was shot in the early hours of dawn and it has been towed behind the trawler for 3-4 hours.  Now, with every man`s commission depending on the skipper`s success in selecting his fishing grounds, all eyes are turned anxiously aft.  First the doors come in, then the long sweeps, but before they have been hauled all the way in , the cod-end at the end of the net pops to the surface, forced there by extra buoyancy given it by the expanded swim-bladders of Cape hakes being brought up from depths of 250m or more.  There could be 10 tons of fish in the cod-end and most of it will be hake.  Naturally, Cape hake are not the only fish taken, but so dominant are they in the demersal ecosystem, that they constitute about three-quarters of the fish landed by deep-sea trawlers.




Worldwide men, women and children eat more fish than any type of animal protein.  It provides high quality protein, vitamins A and D, phosphorus, magnesium and selenium.  Iodine is also present in marine fish.  Fish oils in fatty fish are the richest source of a type of fat that is vital to normal brain development in unborn babies and infants.  Without adequate amounts of these fatty acids, normal brain development does not take place.  Closely spaced pregnancies, often seen in developing countries, can lead to the depletion of the mother`s supply of essential fatty acids, leaving younger siblings deprived of this vital nutrient at a crucial stage in their growth.  This makes fatty fish such as tuna, mackerel and sardine a particularly good choice for the diet of pregnant and lactating women.

Commercial fishing, or fishing for profit, began shortly after the arrival of Europeans and developed rapidly in the twentieth century.  In the early years of the fishery, Agulhas and West Coast sole were the primary target species, with hake being caught as an incidental by-catch only.  Directed fishing of Cape hakes began only towards the end of the First World War.  Total harvests from South African waters remained relatively small until 1950 when technological advances led to a rapid increase in the quantity of fish caught.  Today South Africa`s fisheries contribute approximately R2 billion to the national economy.  Some 28 000 people living in the coastal provinces are directly employed by the fishing industry, while another 60 000 people find employment in related sectors.



St Helena Bay is home to the fishing industry and has the largest concentration of fishing factories which provide more than half of the fish produced in south Africa annually.  These factories are distributed along the south-western coast of the bay and include communities like Stompneus Bay, West Point, Sandy Point and Steenberg`s Cove.  The cold waters on the western side of the country are highly productive and support enormous numbers of commercially important fish, including shoaling fish such as pilchard and anchovy and deep sea species such as hake, sole and kingklip.

The demersal (deep water) sector is South Africa`s most valuable commercial fishery and is worth over R1 billion annually.  The mainstay of the fishery is Cape hakes Merluccius capensis (shallow water hake) and Merluccius paradoxus (deep-water hake).  The South African pelagic fishery is the country`s second most valuable fishery, with 214 000 tons of anchovy and pilchard netted in 1996 at a value of R366 million.  These fish are mostly used for canning, fish-meal and oil.  Pelagic catches fluctuate from year to year and are largely dependent on environmental conditions.  Purse seine nets are used to encircle large shoals of pelagic fish:  the top of the net is buoyed by floats and the net hangs like a curtain.  Once the shoal has been encircled the net is pulled in, closing the bottom of the net like a purse.



Catches in the commercial line fishery peaked at 20 000 tons in the late 1960`s but then declined steadily.  Today approximately 13 000 tons of line fish species, such as yellowtail, snoek, kob and reef fish are harvested.  Line fish species are protected by a variety of management measures, but catches have declined to dangerously low levels due to increasing pressure from commercial and recreational fishers.




The South African marine environment is showing symptoms of over-exploitation and degradation, and the pressures that bear on marine resources are likely to increase in future.  Of all the threats to the marine environment, fishing is thought to be the greatest.  Fishing disrupts marine biodiversity by removing fish and disturbing the biological and physical environments.  Trawling equipment impacts the environment by scraping and ploughing the substratum.  Coral reefs and deep and deep sea environments have been severely impacted.  Fishing methods are seldom selective.  By-catch rates varies from 5% to 70%.  The effect of fishing on by-catch species is seldom known because these species are mostly not recorded in catches and not regulated by quotas.  A serious by-catch issue is currently the mortality of sea-birds inflicted by long-line operations. Fisheries are size-and species-selective and the tendency of fisheries to deplete large top predators first and then target the next largest species has substantially altered marine community structures.

The primary objective of fisheries management has been to ensure the sustained yield of fisheries, with less attention being paid to the effects of fishing on non-targeted species and the environment.  This creates serious consequences if the ecological structure and processes that support stock production are impacted by the fishing activity itself, or by other human activities or natural phenomena.